Kaygı ve İnsan
Gündelik yaşantımız da en aşina olduğumuz ve sık sık maruz kaldığımız duygulardan birisi olan kaygı, insanoğlunun yaradılışından bugüne kadar bize eşlik etmiş en insani duygularımızdan birisidir. Kaygı, strese neden olan durumlar karşısında verilen doğal bir insani reaksiyon olup, genellikle belirsiz bir olay ya da durumla alakalı stresörlere karşı verilen bir tepki mekanizmasıdır.
Bu kaygı hali bir noktaya kadar gündelik yaşantımızda işlevsel olabilmektedir. Çünkü yapmamız gereken işler ve sorumluluk sahibi olduğumuz durumlar için gerekli aksiyonu almadığımız da bir kaygı içerisinde oluruz, işte tam bu noktada hissedilen kaygı bizi harekete geçirir ve görev ve sorumluluklarımızı yerine getirmemiz için bir uyarıcı olur. Hissedilen kaygının bizi harekete geçirmesi sonucunda gerekli eylemler yerine getirilmesiyle birlikte kaygı ortadan kalkar ve kişi kendisini daha rahat hisseder. Bu kaygı halinin hiçbir şekilde ortadan kalkmadığı ve bireyin sürekli kontrolsüz bir şekilde endişe ve korku halinde olduğu durumlarda ise artık bu ruh haline kaygı bozukluğu diyebiliriz.
Kaygı Bozukluğu (Anksiyete)
Kaygı bir diğer ismiyle anksiyete, kısa süreli bir stres tepkisi olarak oldukça normal kabul edilse de uzun süreli devam eden ve günlük yaşamı olumsuz yönde etkileyen stres durumu bir kaygı bozukluğu olarak değerlendirilir. Kaygı bozukluğu hissedilen endişenin aşırı derece ve sürekli bir şekilde hissedilerek hayatımızı etkilemesi durumudur. Yukarıdaki kısımda da bahsettiğimiz gibi insanlar çeşitli sebeplerle kaygı yaşayabilir ve bu kaygı esnasında terleme, titreme, hareketsizlik gibi verilen tepkiler vücudumuz kaygıya karşı verdiği doğal fizyolojik reaksiyonlardır.
Kaygı bozukluğuna sahip olan bireyler çevrelerindeki olaylara olduğundan fazla tepki verirler ve ciddi bir korkuya kapılırlar. Olaylara verilen bu normal dışı tepkiler sonucunda içinde bulundukları endişe halinin hiç geçmeyeceğini düşünürler. Çoğu zaman bu kişiler kaygı ve strese sebebiyet verebilecek tehlikeli durumlardan kendilerini uzak tutma davranışı göstererek güvenli bir alan inşa etme davranışı içerisindedirler. Sürekli olarak güvenli alan içerisinde olmak ve bu alanı terk edememek bireylerin hayatlarını çeşitli yönlerden kısıtlar ve yaşam kalitelerini doğrudan etkiler.
Kaygı bozukluğu, erken değerlendirme ve doğru destek programıyla online psikolog aracılığıyla kontrol altına alınabilmektedir ve bu erken müdahaleyle birlikte bireyin yaşam standartları daha kötüye gitmeden gerekli online danışmanlık süreciyle birlikte kişinin hem özgüveni hem de hayata dair motivasyonu artırılabilmektedir.
Kaygı Bozukluğu Türleri
Panik Bozukluk:
Gündemde herhangi bir şekilde ciddi bir sebep olmadan bireyin aniden korku ve kaygı hissetmesi durumudur. Bu tabloya ek olarak panik atak, kalp çarpıntısı, baş dönmesi, titreme, nefes darlığı, ölüm korkusu ve kontrol kaybı gibi belirtilerle karakterize bir kaygı bozukluğu türüdür. Bu bozukluğa sahip bireyler, panik atak geçiririm korkusundan dolayı kendisini bazı durum ve ortamlardan sürekli uzak tutarlar. Online psikolog eşliğinde gerçekleştirilen online danışmanlık görüşmeleri, panik bozukluk ve diğer kaygı türleri için bireylerin sıklıkla başvurdukları bir danışmanlık çeşididir.
Yaygın Anksiyete Bozukluğu:
Yaygın anksiyete bozukluğuna sahip kişilerde sürekli ve aşırı bir şekilde mevcut durumla uygun olmayan bir kaygı durumu söz konusudur. Bu rahatsızlığa sahip kişiler karşılaştıkları her durumda sürekli olarak en kötü senaryoyu düşünerek bu olaylar üzerinde hiçbir denetimlerinin olmadığına inanırlar.
Agorafobi:
Agorafobi, genel olarak bireyin kapalı ve kalabalık ortamlarda bulunmaktan endişe duyması durumudur. Birey; sinema salonu, AVM, asansör, uçak, konser gibi kapalı ve kalabalık mekanlarda bulunduğunda aşırı derecede korku ve kaygı hisseder. Hiçbir şekilde oradan çıkamayacağını ve yardım ulaşmayacağı düşüncesi hakimdir. Bu sebeple agorafobik bireyler çoğunlukla kamuya açık alanlarda ve kalabalıklarda fazla zaman geçirmemeye özen gösterirler. Bu tip rahatsızlıklarda evden çıkmama, uçak ile seyahat edememe, sosyalleşememe gibi tipik davranışlar görülmektedir. Agorafobi desteğinde online danışmanlık ve online psikolog seçenekleri hayati önem taşımaktadır.
Sosyal Fobi:
Sosyal fobi bir diğer ismiyle sosyal anksiyete, sosyal ortamlarda veya belirli bir performans durumu için yoğun korku ve endişe hissetme halidir. Sosyal anksiyeteye sahip bireyler sosyal bir ortamda performans sergilemeleri gerektiğinde eylemlerinin ve davranışlarının başkaları tarafından abartılı derece olumsuz bir değerlendirmeye maruz kalacağını ve bu hareketinden dolayı ayıplanacağı düşüncesi hakimdir. Bu endişe durumu bireyi sürekli olarak sosyal ortamlardan geri çekilmesine ve sosyalleşememesine neden olur. Bu rahatsızlığa sahip bireyler iş ve okul gibi sosyal ortamlarda herhangi bir performans (toplantı, konuşma, sohbet vb.) sergilemekten kaçınır. Online danışmanlık seçeneği sosyal fobisi olan bireyler için oldukça kullanışlı bir danışmanlık seçeneğidir.
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB):
Obsesif kompulsif bozukluk, sürekli tekrarlayan ve kontrol altına alınamayan düşüncelerle birlikte bu düşünceleri yatıştırmak için yapılan tekrarlayıcı eylemelerle karakterize olmuş bir kaygı bozukluğudur. Obsesyonlar kişinin düşüncelerini oluştururken kompulsiyonlar ise gerçekleştirilen ritüeller anlamına gelmektedir. Bu takıntılı ve ısrarcı düşünceler istemsiz bir şekilde bireyin zihinde yer edinir ve yoğun bir kaygıya sebebiyet verir. Bu kaygının ortadan kalması ve bu düşünceyle baş edebilmek için kişi bazı eylemler bir başka deyişle kendine özgü ritüeller gerçekleştirir. Mikroplardan veya kirlenmekten abartı derecede korkmak, sık sık el yıkama, aynı kalıp cümleleri sürekli tekrarlamak, belirli bir düzen olması isteği gibi davranışlar OKB'de sıkça gözlemlenen kompulsif davranışlardır. OKB rahatsızlığı olan bireyler sahip oldukları obsesyonlardan dolayı sosyalleşme süreçlerinde problem yaşayabilirler ve bu sebepten dolayı herhangi bir şekilde yüz yüze danışmanlığa erişmekte sorun yaşayabilirler. Online danışmanlık seçeneğiyle birlikte online psikolog eşliğinde bireyler sorunları ile baş edebilmek için gerekli profesyonel desteğe erişebilir. Eskişehir psikolog ve online danışmanlık bu tür rahatsızlıklar için bireylerin öncelikli tercihleri arasında yer almaktadır.
Kaygı Bozukluğu Belirtileri
Yukardaki yazımızda da gördüğünüz gibi kaygı bozukluğu birçok başlık altında incelenmektedir ve çok farklı kategorilere sahip bir psikolojik rahatsızlıktır. Kaygı bozukluğu belirtileri kişiden kişiye yaştan yaşa hatta kültürden kültüre göre bile farklı belirtiler gösterebilmektedir. Bugün Türkiye de yaşayan birisini yaşadığı kaygıyı hissetme ve bu kaygıyı dile dökme biçimi farklıyken uzak doğudaki başka birisinin bu kaygıyı yaşama ve dile getirme biçimi daha farklıdır. Tüm bu farklılıklara rağmen alınyazısında yer alan genel geçer belirtileri sıralayacak olursak:
- Bir tehlike ya da felaket beklentisi.
- Sosyal ortamlardan geri çekilme davranışı.
- Terleme, titreme, üşüme hali.
- Sürekli bir huzursuzluk durumu.
- Hızlı kalp çarpıntısı ve solunum.
- Zihnin sürekli negatif düşüncelerle meşgul olması.
- Sürekli panik halinde olma.
Kaygı Bozukluğu ve Online Danışmanlık
Kaygı bozukluğuna sahip olan bireylerin sıkça tercih ettiği online danışmanlık, bu bireyler için oldukça konforlu bir online danışmanlık çeşididir. Kaygı bozukluğunun alt başlıkları olarak karşımıza çıkan OKB, yaygın anksiyete bozukluğu, agorafobi gibi rahatsızlıklarda kişi çoğunlukla izole bir ortamda kalarak güven içersin de kalmayı tercih eder. Sosyalleşme davranışı bu bireyler için oldukça zordur ve online danışmanlık seçeneği bu noktada oldukça işlevseldir.
Eskişehir psikolog seçeneklerini araştırarak sizin için en uygun online psikolog alternatiflerine ulaşabilirsiniz. Online psikolog eşliğinde gerçekleştirilen online danışmanlık görüşmeleriyle birlikte bireyler sosyalleşmenin oldukça zor olduğu zamanlarda online danışmanlığa kolaylıkla ulaşabilir.
Psikolog Ethem Tozbay
Mersin Üniversitesi Psikoloji bölümü mezunu olan Ethem Tozbay, Bilişsel Davranışçı Danışmanlık (BDT) ekolüyle kaygı bozuklukları, depresyon ve ilişki sorunları alanlarında online psikolojik destek sunmaktadır. TPD (Türk Psikologlar Derneği) üyesidir ve kanıta dayalı bilimsel yöntemleri danışanlarına uygular.