Öfke Kontrol Bozukluğu
Öfke, insani duygularımız arasında en temel duygulardan birisidir. Bu duyguyu doğru bir biçimde yönlendiremediğimiz durumlarda hem sosyal ilişkilerimizde hem gündelik yaşantımızda sorun yaşamamız kaçınılmaz sondur. Bireyin belirli zamanlarda fiziksel veya sözlü şiddet gibi öfke belirtilerini kontrol edememesi ve bu kontrol kaybıyla birlikte ortaya çıkan şiddet içerikli davranışlar öfke kontrol bozukluğu olarak tanımlanmaktadır. Öfke kontrol bozukluğu, çoğunlukla dürtüsel davranışlar ve ani öfke patlamaları ile karakterize olmuş bir psikolojik rahatsızlık olarak karşımıza çıkar. Mevcut duruma bir tepki olarak ortaya çıkan öfke ve şiddet davranışları o durum için genellikle abartı ve uygunsuzca verilen tepkilerdir. Mevcut duruma karşı fazla tepkisellik görülmektedir. Bireyin sosyal olarak hiçbir şekilde uygun ve kabul edilebilir olmayan davranışlar sergilemesi öfke kontrol bozukluğunun bir sonucudur. Öfke durumu sona erdikten sonra her iki tarafta bu öfkenin bir maliyeti olarak bu davranıştan etkilenmektedir.
Öfke Kontrol Bozukluğunun Belirtileri
Öfke kontrol bozukluğu belirtileri herkes için farklı kategorilere sahiptir. Öfke anıda kontrolünü kaybeden ve şiddet davranışları gösteren kişilerden bazıları fiziksel veya sözel tepkiler verirken bazı bireyler hem fiziksel hem sözel şiddet davranışları gösterebilmektedir. Fakat öfke kontrol bozukluğu altında toplanan ve bu rahatsızlığa sahip bireyler için belirlenen bazı semptomlar mevcuttur.
Yıkıcı Davranışlar:
Bu bozukluğa sahip olan bireylerin çevrelerinden en çok duydukları cümlelerden birisi kendisinin ne kadar kaba ve kırıcı olduğudur. Çünkü öfke kontrol bozukluğun da karşı tarafı gerek fiziksel gerekse sözlü olarak incitmek sıklıkla görülen tablolardan birisidir. Bu tür davranışlar devam ettiği için bireyin yakın çevresi bu durumdan hep şikâyetçidir. Öfke problemleri sadece yakın çevreyle kısıtlı kalmayıp iş arkadaşlıkları gibi çeşitli ortamlarda da kendisini göstererek ikili ilişkilerin bozulmasına bazen de iş kayıplarına da sebep olmaktadır. Psikolog Eskişehir alternatifleri ile bu yıkıcı davranışlar için gerekli çözüm süreçleri planlanabilir.
Fiziksel Belirtiler:
Öfke anında kişi; hakaret ve küfür, ani vücut hareketleri, kontrol edilemeyen hızlı jest ve mimikler, tehdit içerikli cümleler gibi farklı semptomlar gösterir. Öfke sorunlarında birey kendi duygudurumunu çoğunlukla gergin ve sinirli olarak tanımlamaktadır. Bu soruna sahip olan bazı kişilerin öfke ve şiddet davranışları anlık olarak ortaya çıkıp kaybolurken bazı bireylerin öfkesi dinse bile bu öfke zamanla kin ve nefrete dönmektedir.
Sözlü ve Fiziksel Patlamalar:
Öfke halinde ortaya çıkan sözlü ve fiziksel eylemler öfke kontrol bozukluğunda en yaygın belirtilerdendir. Öfke patlamaları genellikle sözlü şiddet ve tehditkâr cümlelerle birlikte başlar. Bu tehditler küfür ve sözlü uyarılardan oluşur. Öfke hali artık durdurulamayacak bir hal aldığında ve birey artık bu öfkeyi kontrol altına alamadığında ciddi bir öfke patlaması yaşar ve kontrolden çıkar. Bu noktadan sonra fiziksel şiddet başlayabilir. Hem bu şiddete maruz kalanlar için hem de bu şiddeti uygulayan için hızlı bir şekilde online danışmanlık ve online psikolog seçenekleri araştırılarak Eskişehir psikolog için gerekli profesyonellerle iletişime geçilmelidir.
Öfke Kontrol Bozukluğunun Nedenlerinin Belirlenmesi
Öfke kontrol bozukluğunun online danışmanlık sürecinde her şeyden önce belirlenmesi gereken kısım, bireyin neden bir öfke halinde olduğunun araştırması online psikolog tarafından doğru bir şekilde yapılmalıdır. Bireyin öfkeli olması onun kişilik özellikleri arasında mı yer alıyor yoksa çevreden kaynaklanan organik ve yapay uyarıcılardan dolayı mı kişi kendisini sürekli bir öfke halinde buluyor. Bu sorunun cevabının doğru bir şekilde belirlenmesi kişinin online danışmanlıktan alacağı verimi de aynı derecede artıracaktır. Bireyi öfke haline sokan uyarıcıların veya stresörlerin tespiti son derece önemlidir. Bu uyarıcılardan uzaklaşılmadıkça veya bunlara nasıl yaklaşılması ve nasıl mücadele edilmesi gerektiği doğru bir şekilde öğretilmediği sürece kişinin artık öfkelenmemesini sağlamak ve ona gerekli becerileri öğretmek bir noktada yetersiz kalacaktır. Kişi aslında gereksiz bir şekilde haddinden fazla öfke davranışı gösteriyor olabilirken bir yandan da bireyi sürekli bu öfke haline sokan çevresel faktörlerin ne derecede sağlıklı olduğu iyi analiz edilmediler.
Bir başka deyişle birey aslında ruhen sağlıklı bir kişi olabilir ve bazı zamanlarda içerisinde bulunduğu durumların ona getirdiği duygusal yükle birlikte kendisini bir öfke patlaması içinde bulabilir. Kişi eğer kendisini öfke durumuna sokan uyarıcılardan uzaklaşmayı öğrenirse ortada öfke gibi bir durum da kalmayacaktır. Buna ek olarak, uyaranlar ortamdan uzaklaştıktan sonrasında dahi kişinin öfke durumunda gösterdiği bu anormal davranışlar üzerinde online psikolog eşliğinde konuşulmalı ve bu anormal davranışlar online danışmanlığın ana gündemini oluşturmalıdır. Öfke uyaranlarından uzaklaşmak online danışmanlık için daha sağlıklı bir ortam ve birey için daha sağlıklı zihin yapısı ortaya koyacaktır. Eskişehir psikolog ve online danışmanlık seçeneklerinden faydalanmak bunun sonucunda ilk adımı atmak psikolojik iyileşmeyi kolaylaştıracaktır.
Öfke Kontrol Bozukluğunun Nedenleri
Gündelik yaşantımız içerisinde hepimiz için çok tanıdık bir duygu olarak karşımıza çıkan öfke halinin birçok nedeni olabilmektedir. Bu öfkeyi ortaya çıkaran bazı nedenler çok küçük olabilirken bazıları da büyük sorunlar olabilir. Bazen de bu öfkeyi meydana getiren faktörler biyolojik veya sosyal nedenlerdir ve bu tür değişkenler bir noktaya kadar bizim kontrolümüz altında değildir fakat bunlarla iyi bir şekilde mücadele edebilmek bizim elimizdedir. Bu mücadele için online danışmanlık desteği almak ve online psikologla iletişim halinde olmak ilk seçeneklerimizden birisi olmalıdır.
Gündelik Problemler:
Durmak bilmeyen ve hiçbir zaman yavaşlamayan hayat serüvenimizde bizimle birlikte bu hikâyeye eşlik eden birçok sorunla karşı karşıya kalabiliyoruz. Gerek iş hayatında gerekse sosyal ilişkilerimizde bu sorunlarla mücadele etmeye çalışırken kendimizi yoğun stres ve baskı altında hissedebiliriz. Bu endişe ve bilinmezlik durumları doğru bir şekilde yönetilmediği durumlarda ortaya ciddi bir öfke duygusu çıkabilir. Ani öfke patlamaları ve şiddet eylemleri birer sürpriz değildir tam aksine gündelik yaşantımız da yaşadığımız sorunlarla doğru orantılı olarak meydana gelmektedir. Bu tür stres verici durum veya dönemlerde online danışmanlık ve online psikolog gibi hizmetlerden hızlı bir şekilde faydalanmak bu tip dönemleri en az hasarla atlatmamıza yardımcı olur.
Psikolojik Problemler:
Psikolojik problemlerle ciddi bir kesişim kümesi olan öfke durumu; depresyon, antisosyal kişilik bozuklukları, bipolar bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu, kaygı bozukluğu gibi birçok psikolojik problemlerle birlikte gözlemlenmektedir. Çoğunlukla psikolojik problemlerin sonucunda ortaya çıkan öfke durumu bazen de tek başına bir duygu olarak ortaya çıkması sonucunda sosyal uyumumuzu bozarak aslında dolaylı olarak bir uyum bozukluğu meydana getirir ve bu durum da psikolojik problemlere sebebiyet verir.
Nörolojik Problemler:
Beynimizde meydana gelen bazı nörolojik anormalliklerin fiziksel yansımaları öfke temelli olabilir. Epilepsi gibi nörolojik temelli bozukluklardan kaynaklanan rahatsızlıklar da gözlemlenen nöbetler bazı kişilerde bayılma olarak görülürken bazı insanlarda da bu durum öfke nöbetleri olarak kendini göstermektedir. Beyinde meydana gelen elektriksel anormallikler sonucunda gözlemlenen bir davranış örüntüsüne sahip olan epileptik karakterler, bilinçlerini kaybedecek derecede öfke nöbetleri geçirebilirler.
Öfke Kontrol Bozukluğunda Online Danışmanlığın Faydaları
Online danışmanlık, bireylerin öfke sorunlarını daha iyi tanımlarını, kontrol etmelerini ve yönetmelerine katkıda bulunur. Birey öfkesini yönetmek için online danışmanlıklar boyunca gerekli becerileri öğrenir ve tehlikeli durumlar için daha iyi stratejiler kazanır. Böylece birey duygusal farkındalık kazanarak öfkeyi hissetmeden önce bu duygusunu tanıyabilir ve bu öfkeyi tetikleyen durumlardan kaçınabilir. Tüm bu yetkinliklerin kazanılması ve geliştirilmesiyle öfke sorunu kişi için bir problem olmaktan çıkar ve sorunlar karşısında öfkesini kontrol altına alarak daha yapıcı biri haline gelir. Online danışmanlık ile yıpranan ilişkiler tekrardan canlanma fırsatı yakalar. Öfke nöbetleri sebebiyle kaybedilen yakın ilişkiler, arkadaşlıklar ve işler yeniden kazanılabilir.
Psikolog Ethem Tozbay
Mersin Üniversitesi Psikoloji bölümü mezunu olan Ethem Tozbay, Bilişsel Davranışçı Danışmanlık (BDT) ekolüyle kaygı bozuklukları, depresyon ve ilişki sorunları alanlarında online psikolojik destek sunmaktadır. TPD (Türk Psikologlar Derneği) üyesidir ve kanıta dayalı bilimsel yöntemleri danışanlarına uygular.